Trẻ chậm nói có phải là dấu hiệu bệnh tự kỷ không?

Th524

Trẻ chậm nói có phải là dấu hiệu bệnh tự kỷ không?

Sắc Hoàng Chăm sóc cho bé, Tin tức

Nếu trẻ bước vào giai đoạn 2 tuổi mà không có cảm hứng, không thích thú với việc vui đùa cũng như không nói năng gì thì cha mẹ cần dành thời gian theo dõi hành vi của bé con. Việc dõi bước từng ngày về quá trình phát triển bình thường của một đứa trẻ 2 tuổi là việc làm cần thiết, vì trong giai đoạn này tâm sinh lý của con có thể thay đổi và diễn biến thất thường.

Sự phát triển bình thường trong ngôn ngữ nói của trẻ là bắt đầu từ 2 tuổi nên nếu quá thời gian trên thì cha mẹ cần đặc biệt lưu ý. Vậy đâu là nguyên nhân khiến bé chậm nói và cách can thiệp hiệu quả nhất là gì? Cùng lắng nghe các chuyên gia tâm lý của trung tâm giáo dục trẻ tự kỷ Kazuo chia sẻ về vấn đề này.

Giai đoạn phát triển ngôn ngữ bình thường của trẻ được biểu hiện như sau:

  • Từ 3 – 6 tháng: trẻ bắt đầu chăm chú nhìn vào người nói chuyện. Quay đầu về phía có tiếng động phát ra. Phân biệt được các tiếng động khác nhau phát ra từ các vị trí khác nhau. Nói được nguyên âm “a”, từ “ba”, “bà”.

  • Từ 6 – 9 tháng: nói được 2 âm khác nhau như “ma ma”, “da da”.
  • Từ 9 – 12 tháng: trẻ phát âm “ê”, “a” kéo dài thành một chuỗi âm thanh như người lớn nhưng không rõ từ.
  • Tùy theo mỗi trẻ, nhưng khi được khoảng 11 tháng hay 1 tuổi có trẻ nói được khoảng 2 – 3 từ đơn khá rõ, có thể là: bố, bà.
  • Từ 12 – 15 tháng: trẻ có thể phát âm như tiết tấu âm nhạc để giữ cho câu chuyện tiếp tục.
  • Từ 15 – 18 tháng: sử dụng được 4 từ, thường là tên con vật kết hợp với cử chỉ, đưa tay vẫy, chỉ. Khi trẻ được 18 tháng tuổi trẻ bắt đầu nói và tự nối ghép được hai từ với nhau. Ở giai đoạn này, trẻ nói bắt đầu hình thành các trật tự câu. Trẻ biết chỉ được ít nhất là sáu bộ phận trên cơ thể, chỉ được một hai hình ảnh quen thuộc khi cho trẻ nhìn tranh như: hình bố, hình con cá hoặc hình con chó…
  • Từ 18 tháng đến 2 năm: biết khoảng 25 từ, gọi tên người, chào hỏi, từ chối.
  • Từ 2 – 3 tuổi: nói rất nhiều, biết từ 50 – 200 từ, tự nói chuyện khi chơi. Đến 3 tuổi trẻ tạo ra một cụm từ có đầy đủ thành phần chủ vị. Trẻ biết sử dụng các câu đơn giản, đặt câu hỏi đơn giản.
  • Trẻ trả lời được các câu hỏi như: cái gì, ở đâu? Có/không?. Sau giai đoạn này, trẻ sẽ nói được và sẽ tạo đà cho trẻ phát triển được rất nhiều các câu phức tạp, hình thành được các câu chuyện dài với nội dung khá logic.
  • Từ 3 – 4 tuổi: trẻ nói được các câu phức tạp trẻ bắt đầu sử dụng các ngôn ngữ ấy một cách khá tốt. Tự kiểm soát được cường độ giọng nói, xây dựng ngữ điệu như người lớn, thường hỏi cái gì, ở đâu, tại sao…

1. Dấu hiệu cho thấy bé chậm nói.

Bạn cần chú ý nếu trẻ từ 12 đến 24 tháng có những dấu hiệu sau: Không làm được nhiều cử chỉ khi 12 tháng tuổi, không bắt chước được âm thanh khi 18 tháng tuổi… Trẻ chậm nói, có thể do có vấn đề ở cơ quan phát âm hay do sự tác động của các yếu tố tâm lý, giáo dục gây rối loạn ngôn ngữ ở trẻ.

Bé sơ sinh không đáp ứng với âm thanh hoặc không phát ra âm thanh nào thì đặc biệt cần chú ý. Từ 12 đến 24 tháng, những trẻ có dấu hiệu sau cần chú ý:

  • Không đáp ứng với giọng nói hay những âm thanh to khi bé 6 – 8 tuần tuổi.
  • Không cười với giọng nói của cha mẹ lúc 2 tháng.
  • Không quan tâm đến người và vật xung quanh lúc 3 tháng.
  • Không quay đầu theo hướng âm thanh lúc 4 tháng.
  • Không cười tự phát lúc 6 tháng.
  • Không bập bẹ lúc 8 tháng.
  • Không sử dụng điệu bộ, cử chỉ, chẳng hạn chỉ hoặc vẫy tay bye – bye khi được 12 tháng tuổi.
  • Thích dùng cử chỉ hơn là lời nói để giao tiếp khi đến 18 tháng tuổi.
  • Không bắt chước được âm thanh khi 18 tháng tuổi.
  • Có khó khăn trong việc hiểu và tuân theo các yêu cầu đơn giản,
  • Không nói được từ đơn lúc bé 2 tuổi.
  • Không nói được một câu đơn giản khi bé 3 tuổi.
  • Chỉ có thể bắt chước âm thanh hoặc hành động và không tự mình phát âm từ hoặc các cụm từ
  • Chỉ nói một số âm thanh hoặc từ nào đó lặp đi lặp lại và không thể sử dụng ngôn ngữ nói để trò chuyện ngoài những nhu cầu thiết yếu.
  • Có giọng nói khác thường (nghe như giọng mũi hoặc the thé).
  • Khó khăn trong việc hiểu ở tuổi này. Cha mẹ phải hiểu được khoảng một nửa số từ trẻ nói ra khi 2 tuổi và khoảng 3/4 vào lúc 3 tuổi. Vào năm trẻ lên 4, thậm chí người lạ cũng phải hiểu được trẻ nói gì.

2. Những nguyên nhân khiến trẻ chậm nói.

  • Nhiều nguyên nhân có thể khiến trẻ chậm phát triển khả năng nói và ngôn ngữ. Đôi khi chỉ là do trục trặc trong vòm miệng, như với lưỡi hoặc hàm ếch. Dây hãm ngắn cũng có thể hạn chế cử động của lưỡi khiến trẻ khó nói…
  • Trục trặc trong khả năng nghe cũng thường có liên quan đến việc chậm nói, đó là lý do vì sao trẻ nên được bác sĩ tai mũi họng kiểm tra khi có vấn đề về nói. Trẻ khó nghe cũng sẽ gặp khó khăn trong việc hiểu, bắt chước và sử dụng ngôn ngữ.
  • Ngoài ra, trẻ chậm nói còn có nguyên nhân do tâm lý. Nguyên nhân tâm lý là do gia đình hoặc quá cưng chiều, hay bỏ bê trẻ, hoặc đã xảy ra một biến cố nào đó làm ảnh hưởng đến tâm lý trẻ, trẻ chậm biết nói vì cha mẹ quên dạy,..
  • Đối với trẻ chậm nói do nguyên nhân thực thể, đa phần là do trẻ có vấn đề về thính lực. Các bác sĩ phải điều trị về thính lực cho trẻ. Đối với trẻ bị điếc nhẹ và điếc trung bình thì việc điều trị trước 5 tuổi rất có hiệu quả. Trong những trường hợp điếc do viêm tai, thủng màng nhĩ, trẻ sẽ được điều trị bằng phẫu thuật, vá màng nhĩ để nâng sức nghe. Với những trường hợp không nghe lại được thì phải can thiệp bằng cách đeo máy nghe.
  • Ngoài ra, trẻ nói chậm có thể do tổn thương thực thể, bị vàng da bệnh lý, thiếu máu. Cũng có thể là nguyên nhân tâm lý do những cú sốc mất người thân, trong gia đình ít được yêu thương, không được tôn trọng… nhưng ít gặp.

3. Chăm sóc phát triển ngôn ngữ ở trẻ tập nói

  • Cha mẹ cần quan tâm chăm sóc thúc đẩy kỹ năng ngôn ngữ ở trẻ tùy theo độ tuổi. Trẻ có thể nghe và hiểu từ rất sớm, trước khi trẻ có thể tự nói. Do đó cha mẹ cần khuyến khích trẻ tập nói.

  • Cần thường xuyên nói chuyện với trẻ, đọc sách cho trẻ nghe, khuyến khích trẻ tập trung vào bạn, vào đồ vật nào đó mà bạn muốn nói đến. Nên nói đến những vật có trước mặt, hay những điều đang xảy ra. Không ép trẻ phải nói nhưng nhớ đưa ra lời khen khi trẻ tập nói. Chú ý lắng nghe, cho con bạn có thời gian để thực hiện những lời trẻ sắp nói, cũng như thường xuyên đưa ra lời động viên như: “Con nói giỏi lắm”, giúp trẻ mạnh dạn tập nói.
  • Nên dạy cho trẻ những từ đơn giản, dễ hiểu. Tốt nhất là dạy trẻ nói dựa theo những tình huống xảy ra hàng ngày, tạo nhiều tình huống khác nhau khi nói về một từ nào đó. Tập cho con bạn biết nghe các âm thanh khác nhau hay tập cho con giao tiếp qua những hình ảnh hay điệu bộ cũng là cách giúp cho trẻ tập nói tốt. Không nên cho trẻ xem ti vi quá nhiều, cần kiểm soát thời gian và chương trình ti vi. Cha mẹ nên cùng xem với trẻ các chương trình như phim hoạt hình, ca nhạc và bình luận về các tình tiết, nhân vật, hội thoại trong phim để giúp trẻ xây dựng phản xạ ngôn ngữ.

Khi nhận thấy những biểu hiện trên của ở trẻ, bố mẹ cần đưa con tới trung tâm giáo dục trẻ tự kỷ Kazuo. Với các chuyên gia tâm lý và đánh giá tâm lý, phát triển trí tuệ ở trẻ có chuyên môn cao, kỹ năng tốt chắc chắn sẽ giải đáp cho câu hỏi: Trẻ chậm nói khám ở đâu là tốt? của đa số các bà mẹ có con bị chậm nói.

Giáo dục trẻ tự kỷ Kazuo.
HIỆN ĐẠI – CHẤT LƯỢNG – TIN CẬY. VÌ TRẺ EM LÀ ÁNH SÁNG NHÂN LOẠI.
Hotline: 0966.31.22.33.

Chuyên viên đánh giá tâm lý cao cấp: Nguyễn Thị Lan Anh

Vui lòng cho chúng tôi biết ý kiến của bạn